door Manuel Martinez

Interview met Linus Torvalds

Kort:

Linus wordt het hemd van zijn lijf gevraagd.

Linus: Ik heb Linux pas ergens begin 1992 (ik dacht Maart of April) onder de GPL licentie gebracht. Daarvoor verbood GPL het commercieel distribueren. Ik kon me hier niet in vinden, vooral omdat ik een hekel had aan het niet goedkoop en makkelijk kunnen verkrijgen van Unix, waar ik een jaar eerder naar had gezocht.

LF: Bij gelegenheid heb je GPL echter behoorlijk verdedigd tegen, bijvoorbeeld, de BSD licentie.

Linus: Ik wil hier benadrukken dat ik niet van mening ben dat GPL beter zou zijn dan bijvoorbeeld BSD. GPL is echter wat ik wil omdat het de gelegenheid geeft dat eenieder die er aan werkt zijn verbeteringen ook weer terug kan brengen in de gemeenschap en het product.

En als ik aan het programmeren ben in mijn vrije tijd of voor de lol, dan wil ik ook dit soort bescherming. De zekerheid dat, wanneer ik een verbetering in een programma aanbreng, deze verbeteringen ook beschikbaar zullen zijn voor mij en anderen in toekomstige versies van het programma.

Andere mensen hebben andere doelen en soms zijn BSD-achtige licenties meer geschikt voor dit soort doelen. Persoonlijk heb ik een lichte voorkeur voor GPL maar dat betekent nog niet dat GPL daarmee per definitie superieur is -- het hangt er van af wat je met de licentie wilt bereiken.

LF: Recentelijk werd de wereld opgeschrikt door het bekende bedrijf Netscape Communications Corporation, die zijn bladerprogramma wil integreren met Linux, met de mededeling dat men overwoog de broncode van hun producten vrij te geven. Wat is jou analyse van de GPL licentie, de Free Software Movement en Netscape's recente mededelingen?

Linus: Ik denk niet dat Netscape zijn bladerprogramma wil "integreren" met Linux. Ik denk dat Netscape reeds lang heeft gezien hoe goed het ontwikkelmodel van Linux werkt. De recente aanval van Microsoft op de markt voor bladerprogramma's heeft er daarbij voor gezorgd dat ze besloten de markt op een alternatieve manier te benaderen.

Persoonlijk ben ik verheugd dat Netscape dit doet. Alleen al vanwege het feit dat hieruit blijkt dat nu ook bekende commerciële bedrijven gaan inzien hoe nuttig en succesvol het free software model eigenlijk is. Als Netscape nu over de dam is, volgen er wellicht meer.

LF: Hierop aansluitend: hoe denk je dat het er over 2, 5 of 10 jaar uitziet voor Linux en de free software gemeenschap? Zal de gemeenschap de ontwikkelingen op het commerciële front bij kunnen houden en alles aan nieuwe technologieën blijven integreren in Linux en BSD?

Linus: Ik probeer niet al te zeer in de toekomst te kijken om de eenvoudige reden dat veranderingen zo snel kunnen gaan dat je uitspraken over een paar jaar belachelijk klinken. Uiteraard denk ik dat vrije software de ontwikkelingen bij kan houden, sterker nog, ik denk dat ze in vele gevallen vóór loopt. Netcape blijkt dat dus met me eens te zijn.

LF: Ondanks de jonge leeftijd van Linux heeft dit systeem in een recordtijd reeds honderdduizenden aanhangers van over de gehele wereld. Vele experts maken de objectieve keuze voor Linux in hun bedrijf, niet omdat ze Linux verslaafden zijn, maar de voordelen kennen van het systeem. Er zijn andere, wat terughoudender mensen, die niet publiekelijk verkondigen met Linux te werken (wellicht bang voor negatieve gevolgen voor het bedrijf als bekend wordt dat ze met vrije software werken). Tenslotte zijn er nog de Linux-kampioenen, die zich wellicht vereenzelvigen met een David tegen een Goliath genaamd Microsoft. Dit bedrijf personifieert het huidige vrije markt systeem met als hoofddoel véél geld te verdienen waarbij het product van minder belang is. Ben je het eens met deze gedragswijze of kun je er begrip voor opbrengen?

Linus: Ik begrijp de "David tegen Goliath" metafoor. Maar nee, ik kan het er persoonlijk niet zo mee eens zijn. Het is zeker niet zo dat ik dol ben op Microsoft: ik vind ze slechte operating systemen maken -- Windows NT is gewoon meer van hetzelfde -- maar hoewel ik geen goed woord over heb voor hun operating systemen en ik hun tactieken op de vrije markt verafschuw, kan dat me tegelijkertijd niet veel schelen.

Ik ben veel te tevreden over wat ik aan het doen ben om me daar druk over te maken. Ja, ze maken slechte producten -- nou en? Ik hoef me hier gelukkig niet druk om te maken omdat ik ze niet hoef te gebruiken en daarbij heeft het maken van alternatieven mij op diverse wijzen veel voldoening gegeven. Ik heb hiervan niet alleen veel geleerd maar heb daarbij ook duizenden mensen ontmoet -- sommige persoonlijk, de meeste via het Internet.

LF: Laat me even een gemakkelijke en oppervlakkige vergelijking trekken. Je hebt, net als Bill Gates, als student een succesvol operating systeem ontworpen. Eigenlijk heeft Gates het niet zelf gemaakt maar laat dat even voor wat het is ;).  Je bent immens populair geworden en hebt meerdere prijzen gewonnen zoals de "Uniform Award" en laatst nog de "Nokia Foundation" in 1997 vanwege je "inspirerende voorbeeld voor jonge onderzoekers". Meneer Gates nu, lang nadat hij als jongere met Paul Allen Microsoft stichtte, is afschuwelijk rijk en heeft een huis in Lake Washington, Seattle, van rond de 60 miljoen dollar. Zie je jezelf al zitten in een dergelijk huis met je vrouw Toe en je dochter Patricia?

Linus: Ik heb geen idee waar ik dat geld vandaan moet halen maar ik vind dat wel wat, mezelf in een dergelijk huis. Ik zou er waarschijnlijk zeer veel lol aan beleven ;).

Maar ik denk dat de vergelijking behoorlijk mank gaat. Bill Gates lijkt me veel meer een zakenman dan een techneut, terwijl ik Linux veel meer zie in een technisch perspectief in plaats van een manier om geld te verdienen. Als zodanig zal ik er dus niet zoveel geld aan overhouden als Bill.

LF: 25 augustus 1991, je zette het volgende bericht op USENET: "Hallo eenieder die Minix gebruikt. Ik ben bezig met een vrij besturingssysteem (slechts 'n hobby, het zal niet zo groot en professioneel worden als GNU) voor 386(486) AT klonen". Sinds de geboorte van Linux (goddank heeft het lot je niet de naam Benedictux laten kiezen) heeft het systeem diverse stadia doorlopen vanaf de primitieve versie 0.01 van september 1991. Tegen 5 november kwam je al met 0.02 en kort daarop met 0.03. Via 0.10 en 0.11 ging het toen naar een heel behoorlijke 0.12. Vanaf daar springt het naar 0.95 en 0.96, als voorbereiding op de eerste "non-beta" versie. Na de eerste versie op 9 Juni  1996 kondigde je al versie 2.0 aan die nog maar weinig van doen had met de eerdere versie: multi-architectuur ondersteuning, symmetrische multi- processing, ondersteuning van gedeeld geheugen voor bestanden (lezen en schrijven), om er maar een paar te noemen. Heb je al enig idee wat versie 3.0 in gaat houden en waarom dit een versie-verhoging rechtvaardigt?

Linus: Op dit moment ziet het er naar uit dat de volgende "sprong" de real- time mogelijkheden en clustering zal zijn. Deze mechanismen worden reeds toegepast maar het toepassen en het voor dit doel ontwerpen is nogal een verschil.

Ik wil Linux echter niet vastleggen op één of ander "vijfjarenplan": clustering en real-time zijn echter dingen waar men reeds ervaring mee heeft en iets mee doet. Hierdoor begrijpt men de mechanismen en toepassingen al vrij goed.

Ik denk dat de werkelijk interessante toepassingen net de kop opsteken maar over een jaar of twee gemeengoed zullen zijn. Snelle netwerken, live video etc. Ik weet nog niet wat de invloed hiervan zal zijn op het computergebruik maar het zal van fundamenteel belang zijn voor operating systemen.

LF: In Augustus van het afgelopen jaar, in Monterey, Californië,  werd eindelijk een voortslepende discussie beslecht over wie de eigenaar was van het Linux handelsmerk. Jij werd hierbij aangewezen als eigenaar. Desondanks geeft de GPL licentie bedrijven de mogelijkheid om zaken te doen met Linux, zonder dat jij hier direct profijt van hebt (percentueel gezien) bij eventuele winsten. In plaats daarvan wijd je je actief aan de ontwikkeling ervan...

Linus: Ja. Laat het duidelijk zijn dat het handelsmerk op de naam "Linux" en de rechten op de code van Linux twee verschillende dingen zijn. Op dit moment heb ik de rechten op het handelsmerk en op grote delen van de code maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Ik heb geprobeerd de rechten over te hevelen naar de "Linux International not-for-profit organization" maar het bleek juridisch beter uit te komen om deze rechten bij mij persoonlijk te deponeren. Er waren blijkbaar ook veel mensen die mij meer vertrouwen dan een stichting.

LF: ...Als er naar wordt gevraagd spreek je niet je afkeuring uit maar blijk je zelfs ingenomen te zijn met het feit dat bedrijven als Red Hat Linux introduceren in de commerciële markt, waarmee het product ook een wat gepolijster uiterlijk krijgt. Wat doet het met je ego als je bijvoorbeeld hoort dat men Linux inzet bij Digital Domain (ten faveure van Windows NT en DEC Unix) als het ideale platform voor het creëren van hightech special effects voor de film Titanic? Of wanneer Debian Systems de sofware mag ontwikkelen voor het Ham Radio sateliet- communicatiesysteem?

Linus: Het mag duidelijk zijn dat één van de redenen om geen bezwaar te hebben tegen het commercieel inzetten van Linux juist het feit is dat ik het hartstikke mooi vind als andere mensen het gebruiken.

Dus hoewel ik bepaald geen fortuin verdien aan Linux, geeft het wel een enorme persoonlijke bevrediging om te bedenken dat ik iets heb geschreven waar andere mensen plezier in hebben en dit zelfs beschouwen als de beste keuze voor hun professionele behoefte.

Tegelijkertijd dwingt de GPL ertoe om mogelijk toekomstige bijdragen aan Linux aan iedereen beschikbaar te stellen. Dus als een bedrijf als Red Hat een meer gepolijste versie van Linux uitbrengt dan krijg ik er ook wat voor terug. Er is dus wel degelijk sprake van compensatie, alleen niet op het financiële vlak.

LF: Wat vind je van de GUI-oorlog die nu woedt voor de Linux omgeving? Wat vind je van alternatieve GUIs als het Berlin-project? Voorzie je hierbij nog problemen met X?

Linus: Ik verkeer in de bijzondere omstandigheid dat ik mij behoorlijk heb verdiept in het basis operating systeem en daardoor niet de tijd heb gehad om aandacht te besteden aan projecten rond Linux. Ik laat deze ontwikkelingen voor wat ze zijn in de veilige wetenschap dat, wat een programmeur op gebruikersniveau ook bedenkt, de kernel in staat zal zijn dit af te handelen.

Voor een GUI is het belangrijk dat hij brede acceptatie geniet en technisch goed in elkaar zit. X voldoet wat mij betreft aan beide normen en hoewel het natuurlijk nog wel wat problemen heeft, zijn deze zeker niet onoverkomelijk.

Ik denk dat het meest interessante werk erin zit om X nóg gebruiksvriendelijker te maken in plaats van het proberen te vervangen met iets anders. Er zijn een aantal heel leuke bureaublad systemen: fvwm95, KDE enz. en ik denk dat X hier het beste in past. Ik denk niet dat we veel problemen zullen hebben met een GUI maar we wachten af waar mensen mee komen.

LF: Op dit moment, 6 jaar na de geboorte van Linux, gaan de dingen erg snel. Red Hat werd door Infoworld als beste operating systeem van het jaar genoemd; Linux is het snelst groeiende non- Microsoft operating systeem van de wereld volgens IDC; en er wordt geschat dat er in 1997 tussen de 2 en 6 miljoen kopieën van Linux zijn geïnstalleerd over de hele wereld. Temidden van deze storm aan gebeurtenissen schijn je niet bepaald op je gemak toe te kijken hoe Linux groeit. In plaats daarvan lijk je de tijd te tarten met meerdere optredens bij conferenties (zoals die in North-Carolina afgelopen Mei), je baan bij Transmeta (kun je ons daarover trouwens iets onthullen?), de voortgaande ontwikkeling van de Linux-kernel (het bijhouden van email en nieuwsgroepen), omgaan met de aandacht die je van tijd tot tijd krijgt van de media en je privé-leven. Heb je nu het gevoel, terugkijkend, dat Linux voldoet aan je verwachtingen?

Linus: Linux is vér uitgestegen boven de bescheiden verwachtingen die ik er in het begin van had. Het is gewoon ongelooflijk hoe succesvol Linux is geweest en wat een lol ik er in heb gehad om dit te ontwikkelen en het project te leiden. Het neemt inderdaad veel tijd maar het is tijd die ik met veel plezier besteedt. Daarbij blijft Linux mij boeien, zowel  technisch als organisatorisch.

Ik ga niet meer zoveel naar conferenties als vroeger: Een kind en de verhuizing van de universiteit vandaan laten daarvoor veel minder tijd over. Maar ik probeer een juiste balans te behouden -- niet al m'n tijd alleen maar aan Linux besteden maar ook een baan te hebben en een gezinsleven. Dit blijkt vrij goed te werken en hoewel het behoorlijk druk is kan ik daar in alle oprechtheid aan toevoegen dat ik me geenszins verveel ;)

2000-04-11, gemaakt door lfparser versie 1.1